ametalik özelliği en fazla olan element

Dünyadaen fazla bulunan yarı metallerden olan arsenik, özellikle kurşun ve bakır elementinin içinde bol miktarda vardır. Atom numarası 33 olan arseniğin atom ağırlığı 74,91'dir. Metalik gri bir görünüme sahip olan madde arsenik özelliği dolayısıyla birçok alanda geniş kullanım alanına sahip kimyasal maddelerdendir Bahşişlersimgesini kullanarak bu özelliği açmış ve üçüncü taraf ödeme işlemcilerine kullanıcı adlarını eklemiş olan kullanıcılara bahşiş verebilirsiniz. Bahşişler özelliğini hem iOS'ta hem de Android'de ana Twitter profilinde simgesinin altında bulabilirsiniz. Android'de, Twitter Sohbet Odaları'nda birinin profiline dokunduğunuzda da simgesini görebilirsiniz. GoogleHome'daki Eller Serbest Telefon Etme özelliği sayesinde telefonunuza dokunmadan telefon edebilirsiniz. Ara: Babam. 4.4. Haber. İhtiyacınız olan şeyleri ekleyin, hazır olduğunuzda alışverişe çıkın. En sevdiğiniz video ve kanalların keyfini çıkarın. Pcetvelde elektron alma ilgisi en fazla olan (elektronegatifliği en fazla) element flor olduğundan flor en iyi yükseltgendir. 6. 2 atomlu moleküller halinde bulunurlar. Oda şartlarında F2, Cl2 gaz , Br2 sıvı I2 ve At2 katıdır. ÖSYM sınavında 1A , 7A ve 8A grubunun özellikleri sorulmaktadır. 8A GRUBU (SOYGAZLAR) (He, Ne, Ar, Kr, Xe Rn) 8Bazlık özelliği artar Her grup ve periyot boyunca elementlerin özellikleri genellikle sistematik bir biçimde değişiklik gösterirler. Aynı grupta olan elementler sertlik , parlaklık , iletkenlik , elektron alma veya verme yatkınlıları bakımından birbirine benzerdir. M E T A L L E R 1- Elite Rencontre Gratuit Pour Les Femmes. Modern periyodik sistem Periyodik tablo ya da periyodik sistem, günümüzde elementleri ve özelliklerini kolayca kavrayabilmek için kullandığımız sistemdir. 18-19. yüzyıllar arasında yapılan kimya çalışmaları sonucunda, doğada birbirinden farklı özelliklere sahip farklı elementlerin varlığı keşfedildi. Keşfedilen elementler ve bilinen özellik sayısı arttıkça bunları sınıflandırma ihtiyacı duyuldu. Bu sınıflandırma çalışmaları için ilk girişimi 1789’da A. Lavoisier, elementleri gazlar, ametaller ve toprak elementleri olarak sınıflandırarak yaptı. Ancak sonraki yıllarda elementlerin özelliklerini keşfetmek ve farklı şekilde gruplandırmak için başka girişimler de oldu ve günümüzde kullandığımız ve yukarıdaki fotoğrafta gördüğünüz tablonun temelleri atıldı. Sayfa İçerikleri1 Periyodik Tablonun Tarihsel Dmitri Mendeleyev ve Periyodik Moseley ve Modern Periyodik Sistem2 Periyodik Sistem/Tablo Gruplar ve 3. Periyot Elementleri3 Periyodik Sistemde Yarı Soy gazlar4 Periyodik Özelliklerin İyonlaşma Enerjisi İE Atom Elektron Metalik-Ametalik Karakter Periyodik Tablonun Tarihsel Gelişimi Dmitri Mendeleyev ve Periyodik Sistem 19. yüzyılda Dmitri Ivanovich Mendeleyev Dimitri İvanoviç Mendelev, 1860 yılına kadar bilinen elementlerin fiziksel ve kimyasal özelliklerini farklı kartlara yazarak elementleri artan atom ağırlığına göre sıraladı. Bu sıralamada elementlerin özelliklerinin belirli aralıklarla başka elementlerde de gözlemlendiğini fark etti ve artan atom ağırlığı düzenini bozmadan, aynı özellikteki elementleri alt alta getirerek bir çizelge oluşturdu. Oluşturduğu çizelgede bilinmeyen elementlerin olduğunu düşündü ve daha sonra keşfedilmesini umarak yerlerini boş bıraktı. Tabloda bıraktığı boşlukların, keşfedilmeyi bekleyen elementlerin özelliklerini tahmin etmede ne kadar yararlı olabileceğini, bazı elementlerin özelliklerini gerçeğine yakın tahmin ederek göstermiştir. Örneğin; 1872 yılında Mendeleyev ilk kez çizelgeyi yayınladığında galyum, skandiyum ve germanyum elementleri henüz keşfedilmemişti. Mendeleyev bu elementlerin varlığı ve özelliklerini, çizelge düzenlendiğinde bıraktığı boşluklarda doğru bir biçimde öngörmüştür. Mendeleyev’in oluşturduğu çizelge zamanla modern periyodik sisteme dönüşmüştü. Bu çizelge elementlerin periyodik özelliklerini göstermesine rağmen, elementlerin özelliklerinin periyodik olarak neden tekrar ettiği ancak 20. yüzyıl da bilim insanlarının keşifleri sonucu açıklanabilmiştir. Moseley ve Modern Periyodik Sistem Ünlü İngiliz Fizikçi Henry Moseley, her elementin atom numarasının aynı zamanda nötr atomdaki elektronların sayısına eşit olduğunu keşfetti. Moseley, atom numaraları 13 ile 79 arasında olan 38 elementin farklı enerjilerde yaydığı ışımalar üzerinde çalışmalar yaptı. Işınların enerjileri ile elementlerin atom numaraları arasında bir ilişki bulunduğunu ispatlayarak elementlerin atom numaralarını doğru tahmin etti. Moseley’in atom numaraları ile ilgili elde ettiği sonuçlara göre atom numaraları bir elementten diğerine geçişte bir tam sayı artıyordu. Bu keşif ile birlikte elementleri artan atom numaralarına göre düzenledi ve böylece Moseley’in elementler tablosu oluştu ve günümüzde halen bu tablo kullanılmaktadır. Moseley, tabloda keşfedilmeyen atomlara da yer verdi. 92 elementten oluşan periyodik cetvelinde keşfedilmeyen elementler için boşluklar 43, 61, 85, 87 ve 91 atom numaralı elementler bıraktı. Her bir elementin proton sayısı yalnız o elemente özgü olduğu için Moseley keşfedilmemiş olan atomları öngördü. Günümüzde kullanılan modern periyodik sistem Moseley’in yaptığı sıralamaya dayanır. Bir çok yeni elementin keşfedilmesiyle, günümüz modern periyodik sisteminde Moseley’in bıraktığı boşluklar doldurulmuş yeni elementlerin bir çoğu laboratuvar ortamında yapay olarak elde edilmiştir. Periyodik Sistem/Tablo Özellikleri Gruplar ve periyotlar Periyodik sistemde elementler, satır ve sütunlara göre sıralanmaktadır. Satırlar periyot, sütunlar ise grup olarak adlandırılır. Atom numarası bir satır boyunca soldan sağa ve sütun boyunca yukarıdan aşağıda doğru artmaktadır. Periyodik sistemde gruplar A grubu ve B grubu olmak üzere iki tanedir. Sistemde 8 tane A, 10 tane de B grubu ve 7 tane periyot bulunur. Elementlerin periyodik sistemdeki yerleri grup ve periyot belirtilerek bulunur/söylenir. Elementlerin yer aldığı grup ve periyot atomun katman-elektron dağılımı ile ilişkilidir. Örneğin; bir element atomunun son elektron katmanında 5 elektron bulunuyorsa o element 5A grubunda, 2 elektron bulunuyorsa 2A grubunda yer alır. Aşağıdaki tabloda ilk 20 element atomunun katman-elektron dağılımı ve bu dağılıma göre grup numarası gösterilmiştir Görselden de anlaşılacağı gibi aynı grupta yer alan element atomunun son katmanında yer alan elektron sayısı aynıdır. Ancak gruptaki her element atomunun katman sayısı farklıdır ve grupta yukarıdan aşağıya doğru inildikçe katman sayısı artar. Örneğin; 1A grubu elementlerinden hidrojen H elementi “1” katman ve “1” elektrona; lityum Li elementi “2” katman ve son katmanında “1” elektrona; sodyum Na elementi ise “3”katman ve yine son katmanında “1” elektrona sahiptir. Aynı grup elementleri katman sayısı artsa da en dış katmanlar aynı elektron sayısı ve düzenine sahiptir. Değerlik eleketonlar elementin kimyasal özelliklerini belirirler ve bu nedenle aynı gruptaki elementlerin fiziksel ve kimyasal bir çok özelliği benzerlik gösterir. Bir elementin hangi periyotta bulunduğu ise element atomunun katman-elektron dağılımıyla ilgilidir. Element atomunun katman sayısı o elementin periyot numarasını verir. Örneğin; bir element atomu tek katmanlıysa o element 1. periyotta, 2 katmanı varsa 2. periyotta bulunur. Aşağıdaki görseli incelerseniz Magnezyum Mg element atomunun 3 katmanı olduğunu ve 3. periyotta yer aldığını görebilirsiniz. 3. Periyot Elementleri Bir element atomunun en fazla yedi katmanı bulunabilir ve bu sebeple periyodik sistemde toplam yedi periyot bulunur. Bir elementin yalnızca periyodik sistemdeki yerine bakarak fiziksel ve kimyasal özellikleri tahmin edilebilir. Periyodik sistem, elementlerin kimyasal aktifliği, elektrik iletme olasılığı, sertliği ve yumuşaklığı gibi özelliklerin kısa yoldan anlaşılmasını sağlar. Belirli bir elementle ilgili hiçbir şey bilinmese de sistemdeki konum ve tanıdık olan diğer elementler ile olan grup ilişkisiyle tahminler yapılabilir. Bir element atomunun en fazla yedi katmanı olabileceğinden, periyodik sistemde de toplam yedi periyot bulunur. Bir elementin yalnızca periyodik sistemdeki yerine bakarak, özellikleri tahmin edilebilir. Örneğin; osmiyum elementi hakkında hiçbir bilginiz olmadığını farz edelim. Osmiyum elementinin periyodik sistemdeki konumuna bakıldığında demir ile aynı grupta yer aldığı görülür ve demirin yoğun, sert bir metal olduğunu bilinmektedir. Buradan Osmiyumun da yoğun ve sert bir metal olduğu tahmin edilebilir. Periyodik Sistemde Sınıflandırma Periyodik sistemde elementler genel olarak; metaller, yarı metaller, ametaller ve soygazlar olarak sınıflandırılmaktadır. Bu elementlerin çoğu metaldir ve periyodik sistemin solunda yer alırlar. Periyodik sistemin sağ tarafında ise ametal olmayan elementler yer alır. Ametaller ise hem metallerin hem de ametallerin bazı özelliklerine sahip yarı metallerdir. 8A grubunda soygazlar yer alır. Aynı grupta yer alan elementlerin benzer özellik göstermesi gibi aynı sınıfta yer alan elementler de benzer fiziksel ve kimyasal özellik gösterir. Metaller Modern periyodik sistem A grubunda bulunan elementlerin bir kısmı ile B grubu elementlerini içerir. Yukarıdaki tabloya tekrar bakılırsa metal elementler görülecektir. Metallerin bir çok özelliği benzerdir. Metaller; Oda sıcaklığında cıva hariç katıdırlar. Genellikle parlaktırlar. Isı ve elektriği iyi iletirler. Katı hâlde dövülerek, erimiş sıvı hâlde kalıplara dökülerek şekil verilebilir. Kimyasal tepkimelerinde ametallere elektron vererek artı + yüklü iyon oluştururlar. Kendi aralarında alaşım oluştururlar. Ametaller Periyodik sistemin sağ tarafında yer alırlar. Ametaller; Genellikle zayıf ısı ve elektrik iletkenliğine sahiptir. Oda koşullarında ametallerin bazıları katı, bazıları sıvı, bazıları da gaz hâlde bulunur. Örneğin; oda sıcaklığında oksijen, azot gaz hâlde; brom sıvı, iyot ise katı hâldedir. Mattırlar. Kırılgan katı olma eğilimi nedeniyle, dövülüp şekil verilemez, tel ve levha hâline getirilemezler. Canlı yapısında bol miktarda bulunurlar. Kendi aralarındaki kimyasal tepkimelerde elektronlarını ortaklaşa kullanırlar. Metallerle olan kimyasal tepkimelerde metallerden elektron alarak - yüklü iyon oluştururlar. Yarı Metaller Periyodik sistemde metaller ile ametaller arasında yer alırlar ve yarı iletkenler de denir. Hem metallerin hem ametallerin bazı özelliklerini taşırlar. Yarı metaller; Özel koşullar altında elektrik iletirler. Metalik bir parlaklığa sahip olabilirler. Değişken yoğunluk, sertlik, iletkenlik özelliklerine sahiptirler. Kırılgan değildirler. Tel ve levha hâline gelebilirler. Kimyasal tepkimelerde metallerden elektron koparırlar, ametallerle ve kendi aralarında elektronlarını ortaklaşa kullanırlar. Soy gazlar Periyodik sistemde 8A grubunda yer alan elementlerdir. Soy gaz atomlarının son katmanının elektron kapasitesi tam doludur. Bu nedenle kimyasal tepkimeye girmek istemezler. Soy gazlar diğer maddelerle etkileşmediği için güvenli bir şekilde kullanılırlar. Uçan balonlarda ve dalgıç tüplerinde Helyum He, parlak neon lambalarında neon Ne, floresan lambalarında argon Ar gazı kullanılır. Periyodik Özelliklerin Değişimi Grupların ve periyotların değişim özellikleri Elementler periyodik sistemde benzer özelliklerine göre sınıflandırıldığından, bazı özellikler periyodik olarak düzenli ve belirli aralıklarla periyok ya da grup boyunca tekrar eder. Bu özellikler; Atom yarıçapı, İyonlaşma enerjisi, Elektron ilgisi, Elektronegatiflik, Metalik ve ametalik karakterdir. İyonlaşma Enerjisi İE Gaz haldeki bir elementin tek bir atomundan ya da iyondan bir eleketronu uzaklaştırmak için atoma verilmesi gereken en düşük enerjidir ve “İE” ile gösterilir. Gaz haldeki bir elementin atomundan nötr atom bir elektron koparmak için gerekli olan enerji birinci iyonlaşma enerjisi İE1, bir elektronu kopmuş atomdan bir elektron daha koparmak için gerekli olan enerji ikinci iyonlaşma enerjisidir İE2. Eğer bir atoma yeterli miktarda enerji verilirse atomdan sahip olduğu elektronların tamamı koparılabilir. Her atomun elektron sayısı kadar iyonlaşma enerjisi vardır. Atom Yarıçapı Atom yarıçapı, bir atomun boyutunun ölçüsüdür, çekirdekten en dış katmanda yer alan elektrona kadar olan uzaklıktır. Periyodik sistemde soldan sağa doğru periyot boyunca gidildikçe atom yarıçapı azalır. Bunun sebebi aynı periyotta yer alan element atomlarının katman sayısı değişmezken çekirdekteki proton sayısı artar. Bu artış çekirdeğin çekim gücünü de artırır ve son katmandaki elektronların daha güçlü çekilmesine, elektronların çekirdeğe yaklaşmasına neden olur. Böylece atomların çapı soldan sağa doğru azalır, dolayısıyla atom yarıçapı büyür. Elektron İlgisi Gaz haldeki bir element atomunun yapısına bir elektron katıldığında atomda meydana gelen enerji değişimi yani atomun elektron alma/verme isteğidir. Elektron ilgisi periyot boyunca soldan sağa doğru genellikle artar, aynı grupta ise yukarıdan aşağıya inildikçe genellikle azalır. Soygazların elektron ilgisi neredeyse sıfırdır. Ametallerin elektron alma isteği metallerden oldukça fazladır ve bu nedenle ametallerin elektron ilgisi metallerinkinden büyüktür. Elektronegatiflik Kimyasal bağ oluşumunda kullanılan son katman elektronlarının bağı oluşturan atomlar tarafından çekilme gücüdür. Elektronegatiflik, bir atomun bağ oluşturma olasılığının ne kadar yüksek olduğunu gösterir. Elektronegatiflik aynı periyotta soldan sağa gidildikçe artar ve aynı grupta aşağı inildikçe azalır. Soygazlarda ise elektronegatiflik sıfıra yakındır. Elektronegatiflik değerleri arasındaki fark ne kadar büyük olursa iki atomun kimyasal bir bağ oluşturması o kadar muhtemeldir. Metalik-Ametalik Karakter Kimyasal tepkime esnasında elektron verme eğilimi olan elementler metalik, elektron alma eğiliminde olan elementler ise ametalik karakter gösterir. Aynı grupta yer alan elementlerin metalik özelliği aşağı inildikçe artar. Aynı periyotta ise soldan sağa gidildikçe metalik özellik azalır. Ayrıca bakın; Atom Nedir? Atomun Yapısı ve Özellikleri Madde Nedir? Maddenin Yapısı ve Özellikleri Dış bağlantılar ve kaynak; Dmitri Mendeleyev – Vikipedi 9. ve 10. Hafta Bölüm 4 Periyodik Soruelementihin ametalik özelliği en fazladır. 24. Bir atomun iyonlaşma enerjilerinden faydalanılarak değerlik elektron sayısı belirelementihin ametalik özelliği en fazladır. 24. Bir atomun iyonlaşma enerjilerinden faydalanılarak değerlik elektron sayısı belirlenebilir. Değerlik elektron sayısı kadar elektronu koparılan bir atomdan bir tane daha elektron koparmak için gereken enerji, diğer iyonlaşma enerjilerinden çok daha yüksektir. Tabloda verilen X, Y, Z ve T elementleri A grubu elementleri olup, değerlik elektron sayıları grup numaralarına eşittir. Element kJ/mol RA X 899,5 1752,2 14849,5 21007,6 Y 800,7 32828,3 2427,2 3660,0 25027,0 z 1086,,5 37832,4 4620,7 2352,8 6223,0 T 577,6 14831,0 1816,7 2744,8 11577,5 Kindu 4 Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A Y elementinin değeptik elektron sayısı 3'tür. B T elementi metalelit. C Z elementirin değerlik elektron sayısı 4'tür. D T elementinin atom yarıçapı en küçüktür. E X elementinin değerlik elektron sayısı en küçüktür. Modern Periyodik Sistem ETKİNLİK Periyodik sistem ve bazı bilim adamlarıyla ilgili aşağıdaki açıklamalar doğru ise D, yanlış ise Y ile belirtiniz. a Modern periyodik sistem elementlerin artan kütle numaralarına göre oluşmuştur. b Modern periyodik sistemde aynı grupta bulunan elementlerin fiziksel ve kimyasal özellikleri birbirine benzer. c Periyodik sistemde, düşey sütunlara grup, yatay sıralara ise periyot denir. d Periyodik sistemde 8 tane A ve 8 tane de B olmak üzere 16 tane grup ve 7 tane periyot bulunur. e Periyodik sistemde, bir periyot 1A grubu ile başlar 8A grubu ile sonlanır. f Bir elementin periyodik sistemdeki periyodu, enerji katman sayısına eşittir. g Periyodik sistemin 1. periyodunda 2, 2. ve 3. periyodunda 8 er element bulunur. h Bir elementin A grup numarası, son katmandaki elektron sayısına eşittir. i Periyodik sistemde elementlerin atom numaralarına göre sıralanması gerektiğini belirten ilk kişi Dimitri Mendeleyev’dir. j Triatlar kuralında, bir gruptaki üç elementten ortadaki elementin bazı özellikleri diğer iki elementin ortalamasına yakındır. k Oktav kuralını ortaya atan ilk bilim adamı John Newlands’dır. l Elementleri artan atom kütlelerine göre periyodik tabloda yatay olarak sıralayan bilim adamı Mendeleyev’dir. m Mendeleyev kimya literatürüne elementlerin aileleri grup kavramını kazandırmıştır. n Elementlerin kimyasal özelliklerinin atom kütleleriyle değil atom numaralarıyla ilişkili olduğunu belirten bilim adamı Moseley’dir. o Modern periyodik sistemde aynı periyotta bulunan elementlerin son katmanındaki elektronların sayısı eşittir. p İngiliz fizikçi Henry Moseley, elektronlarla bombardıman ettiği atomların yaydığı x - ışınlarının dalga boylarından faydalanarak elementlerin elektron sayılarını dolayısıyla atom numaralarını tespit etti. q Helyum elementi 8A grubunda olmasına karşın son katmanında 2 elektron bulunur. r IUPAC sistemine göre periyodik sistemde 1 –18 arasında numaralanan 18 grup vardır. ETKİNLİK Aşağıda atom numarası ve sembolü verilen elementlerin periyodik sistemdeki periyot numarası, katman elektron dizilişi ve grup numaralarını yazınız. Element Elementin Sembolü Atom No Katman Elektron Dizilişi Periyot No Grup No IUPAC’a Göre Grup No Hidrojen 1 He 2 Lityum 3 Be 4 Bor 5 C 6 Azot 7 F 9 Sodyum 11 Al 13 Silisyum 14 P 15 Kükürt 16 Ar 18 Potasyum 19 Ca 20 ETKİNLİK Periyodik cetvelin bir kesitinde verilen elementlerle ilgili aşağıdaki soruları cevaplayınız. 1A2A3A4A5A6A7A8A YZ TMUV WR XN a Hangi elementler bileşik oluşturmaya yatkın değildir? b Hangi elementler bileşik oluştururken elektron vermeye yatkındır? c Hangi elementler bileşik oluştururken elektron almaya yatkındır? d Hangi elementler metaldir? e Hangi elementler ametaldir? f Hangi elementler soygazdır? g X ve T nin katman elektron diziliminde son enerji katmanında kaç elektron bulunur? h V ve W nin katman elektron diziliminde son enerji katmanında kaç elektron bulunur? Periyodik Cetvelde Değişen Özellikler RehberSoru 3Li, 11Na ve 19K elementlerinin atom yarıçaplarının büyüklüğü arasındaki ilişki nasıldır? 1. 7N, 8O ve 9F elementlerinin atom yarıçaplarının büyüklüğü arasındaki ilişki nasıldır? 16S, 17Cl ve19K elementlerinin atom yarıçaplarının büyüklüğü arasındaki ilişki nasıldır? 3. 5B, 6C ve 13Al element atomlarının atom yarıçaplarının büyüklüğü arasındaki ilişki nasıldır? Rehber Soru Aşağıda atom numarası verilen elementlerin 1. iyonlaşma enerjisini karşılaştırınız. a 3Li, 11Na, 19K b 11Na, 12Mg, 15P 1. 13X,15Y ve 17Z elementlerinin 1. iyonlaşma enerjileri arasındaki ilişki ilişki nasıldır? 2. 4X, 12Y, 20Z elementlerinin 1. iyonlaşma enerjileri arasındaki ilişki ilişki nasıldır? 3. 11X,16Yve17Z elementlerinin 1. iyonlaşma enerjileri arasındaki ilişki ilişki nasıldır? Rehber Soru 7X, 8Y ve 9Z elementlerinin elektron ilgileri arasındaki ilişki ilişki nasıldır? 1. 17X, 35Y ve 53Z elementlerinin elektron ilgileri arasındaki ilişki ilişki nasıldır? Y ve Z periyodik sistemin 7A grubundadır 2. 9X ve 17Y elementlerinin elektronegatiflikleri arasındaki ilişki nasıldır? 3. 14X, 15Y ve 16Z elementlerinin elektronegatiflikleri arasındaki ilişki nasıldır? 4. 4Be, 12Mg ve 20Ca elementlerinden hangisinin metalik özelliği en fazladır? 5. 6C, 7N ve 9F elementlerinden hangisinin ametalik özelliği en fazladır? ETKİNLİK 1A2A3A5A6A7A8A He LiNOF NaMgAlClAr K CaBr a Atom numarası en büyük olan element .............. dir. b Li, Na ve K elementlerinden atom yarıçapı en küçük olan .............., en büyük olan .............. dir. c Li, N, O ve F elementlerinden atom yarıçapı en küçük olan .............., en büyük olan .............. dir. d Li, N, O ve F elementlerinden metalik özelliği en fazla .............., en az olan .............. dir. e Na, Mg, AI ve K elementlerinden metalik özelliği en fazla olan .............., en az olan .............. dir. f Na, Mg, AI, CI ve Ar den iyonlaşma enerjisi en az olan .............., en fazla olan .............. dir. g F, CI ve Br den elektronegatifliği en az olan .............., en fazla olan .............. dir. h Na, Mg, AI, CI ve Ar den elektronegatifliği en fazla olan .............. dir. i N, O ve F den elektronegatifliği en az olan .............. en fazla olan .............. dır. j N, O ve F den elektron ilgisi en fazla olan .............. dir. k Tabloda verilen elementler içinde metalik özelliği en fazla olan element .............. dir. l Tabloda verilen elementler içinde elektronegatifliği en fazla olan element .............. dir. m Tabloda verilen elementler içinde iyonlaşma enerjisi en fazla olan element .............. dir. PERİYODİK CETVELİN ÖZELLİKLERİ 1. Periyodik cetvelde düşey sütunlara grup yatay sıralara da periyot denir. 8 tane A baş grup 8 tanede B olmak üzere 16 grup vardır. 2. Bir elementin bulunduğu baş grup numarası onun değerlik elektron sayısına eşittir. Örneğin element 7A grubundaysa değerlik elektronu 7, 3A grubundaysa değerlik elektronu 3 dür. 3. Aynı gruptaki elementlerin değerlik elektronları aynı olduğundan kimyasal özellikleri de aynıdır. 4. Periyodik cetveldeki gruplar şöyle adlandırılır. Grup Adı 1A Alkali metaller 2A Toprak alkali metaller 3A Toprak metalleri 4A Karbon grubu 5A Azot grubu 6A Oksijen grubu 7A Halojenler 8A Soygazlarasal gazlar 5. Her periyot bir alkali metalle başlar ve bir soygaz ile biter. 6. Hidrojen alkali metal olmadığından alkali metalle başlamaz. 7. Periyotlarda soldan sağa doğru gidildikçe asitlik özelliği artar, bazlık ve elektrik iletkenliği azalır. 8. Soldan sağa doğru atom çapı azalırken yukarıdan aşağıya doğru atom çapı artar. 9. Soldan sağa doğru iyonlaşma enerjisi artarken yukarıdan aşağıya doğru iyonlaşma enerjisi azalır. 10. Soldan sağa doğru çap azaldığı için elementlerin elektron ilgisi elektronegatiflik artar, yukarıdan aşağıya doğru azalır. 11. Yukarıdan aşağıya doğru metalik özellik artar, soldan sağa doğru azalır. BAZI GRUPLARIN ÖZELLİKLERİ 1A GRUBU ALKALİ METALLER Li, Na, K, Rb,Cs,Fr 1. Değerlik elektron sayıları bir olduğu için bu elektronunu kolaylıkla vererek bileşiklerinde sadece +1 değerlik alırlar. İyi indirgendirler. 2. Çok aktif oldukları için tabiatta bileşikleri halinde bulunurlar. Tuzlarının elektroliziyle saf halde elde edilebilirler. 3. Su ve hava oksijeniyle tepkimeye girdiklerinden laboratuvarda eter yada gaz yağında saklanırlar. 4. Alevi karakteristik renklere boyarlar. Na sarıya, Li kırmızıya 5. Yumuşak ve parlaktırlar. Erime noktaları ve yoğunlukları küçüktür. Grupta yukarıdan aşağıya inildikçe yoğunlukları büyür, erime noktaları küçülür. 7A GRUBU HALOJENLER F,Cl,Br,I,At 1. Değerlik elektron sayıları 7 olduğu için bileşiklerinde +7 ile -1 arasında çeşitli değerlikler alabilirler. Özellikle -1 değerlik alırlar. 2. Hidrojenli bileşikleri asit özelliği gösterir.HCl,HI,HF..... Grupta yukarıdan aşağıya inildikçe asitlik özelliği artar. 3. Atom numaraları soygazlardan bir eksiktir. 4. Grupta yukarıdan aşağıya inildikçe atom no ve atom yarıçapı artar, elektron alma özelliği elektron ilgisi azalır. 5. elektron alma ilgisi en fazla olan elektronegatifliği en fazla element flor olduğundan flor en iyi yükseltgendir. 6. 2 atomlu moleküller halinde bulunurlar. Oda şartlarında F2, Cl2 gaz , Br2 sıvı I2 ve At2 katıdır. ÖSYM sınavında 1A , 7A ve 8A grubunun özellikleri sorulmaktadır. 8A GRUBU SOYGAZLAR He, Ne, Ar, Kr, Xe Rn Bu gruba ait olan elementler kararlı olup kimyasal tepkimeye girmezler. ELEMENTLERİN PERİYODİK CETVELDEKİ YERİ Yeri belirlenecek elementin elektron dağılımı yapılır. Değerlik elektron sayısı grubunu, en yüksek enerji düzeyi de periyodunu gösterir. Son orbital S yada P ile bitiyorsa A, d ile bitiyorsa B grubu elementidir. Örnek Atom numarası 15 olan elementin periyodik cetveldeki yeri neresidir ? 2+3=5 5A 15X= 1s2 2s2 2p6 3s2 3p3 3. periyot Örnek 19X, 13Y, 23Z elementlerinin periyodik cetveldeki yerlerini belirleyiniz ? 19X 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s1 1A grubu 13Y 1s2 2s2 2p6 3s2 3p1 3A grubu 23Z 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d3 B grubu BAZI ÖZELLİKLERİN PERİYODİK CETVELDEKİ DEĞİŞİMİ 1. ATOM NUMARASI Periyotlarda soldan sağa, gruplarda yukarıdan aşağıya inildikçe atom numarası artar. 2. ATOM YARIÇAPI Atom hacmi Atom yarıçapı atomun büyüklüğünün ölçüsüdür. Bu bakımdan yörünge sayısyıla doğru orantılıdır. Yörünge sayıları eşitse, atom numrası küçük olanın çekirdekteki çekim kuvveti az olduğundan yarıçapı daha büyüktür. Bu bakımdan gruplarda yukarıdan aşağıya inildikçe atoma yeni yörüngeler eklendiğinden atom çapı artmakta, soldan sağa doğru yeni yörünge eklenmediğinden atom çapı azalmaktadır. 3. İYONLAŞMA ENERJİSİ İyonlaşma enerjisi atom çapı ile ters orantılıdır. Soldan sağa doğru çap azaldığından iyonlaşma enerjisi artmakta, yukarydan aşağıya doğru çap arttığından iyonlaşþma enerjisi azalmaktadır. 4. ELEKTRON ALMA VE VERME ÖZELLİĞİ Gruplarda yukarydan aşağıya inildikçe elektron verme özelliği artar, periyotlarda soldan sağa gidildikçe azalır. Yörünge sayıları eşit olanlardan, değerlik elektron sayısı az olan daha kolay elektron verir. Bir elementin metalik özelliği elektron verme eğilimiyle ölçülür. Bir elementin ametalik özelliğide elektron alma eğilimiyle ölçülür. İyonlaşma enerjisi gaz halindeki atom ile ilişkili bir olan enerji türüdür. Bir maddeden elektron koparmak için iyonlaşma enerjisine ihtiyaç duyulur. İyonlaşma Enerjisi Nedir? İyonlaşma enerjisi gaz halinde olan atomlardan elektron koparmak için kullanılan en az seviyedeki enerji miktarına denmektedir. İyonlaşma enerjisi kavramı elektronları oluşturan artı ve eksi yüklü olan iyonların ayrışması olarak da bilinmektedir. İyonlaşma enerjisi artması için belli başlı kurallar vardır. İyonlaşma enerjisi i harfi ile gösterilir. Birimi ise mol cinsinden ifade edilir. Atomlardan iyon oluşur ve iyonlaşma enerjisi bu şekilde meydana gelir. İyonlaşma enerjisi belirli faktörlere bağlı olarak artmaktadır. İyonlaşma enerjisi elektron alışverişinde ortaya çıkan bir enerji kaynağıdır. İyonlaşma Enerjisi Nasıl Artar? Periyodik tablo elementlerin sıralandığı tablodur. Periyodik tabloda soldan sağa doğru gidildiği zaman iyonlaşma enerjisi artar. Artan iyonlaşma enerjisi ise birincil iyonlaşma enerjisidir. Solda sağa doğru gidilince artmasını sebebi elektrik çekim gücünden kaynaklanmaktadır. Soldan sağa doğru gidildikçe çekirdek yükü artar ve iyonlaşma enerjisi de aynı doğrultuda artmaktadır. Sağa doğru gidildikçe iyonlaşma enerjisi arttığı gibi atom çapı da zıt orantılı olarak küçülmektedir. Değerlik elektron sayısı, temel enerji seviyesi, elektron alışverişi ve elektron ilgisi iyonlaşma enerjisini arttırır. İyonlaşma Enerjisinin Özellikleri - İyonlaşma enerjisi 1. ve 2. olmak üzere ikiye ayrılır. - 1. iyonlaşma enerjisi 2. iyonlaşma enerjisinden daima daha azdır. - İyonlaşma enerjisi her atom için endotermik olarak ölçülmüştür. - İyonlaşma enerjisinin tepkimesi Ygaz E+1 -> Y+ e+ olarak ifade edilir. - İyonlaşma enerjisi ile çekirdeği arasında ters orantı vardır. - İyonlaşma enerjisinin periyodik tabloda periyot boyunca değişimi düzensizdir. - Çekirdek yükü arttıkça iyonlaşma enerjisi de aynı doğrultuda artmaktadır. - Bir atomdan iyon yüklü yani iyonlaşma enerjisi ile ilgili parçacık oluşabilir. - İyon oluşumunda atomun proton sayısında herhangi bir değişime rastlanmaz. - İyonlaşma enerjisi periyodik tablo hakkında büyük fikirler verir. - Bazı iyonlaşma enerjilerinde ise nadir olarak sapmalar meydana gelebilir.

ametalik özelliği en fazla olan element